آيا اگر قبل از سن بلوغ دزدي صورت بگيرد بايد آن جنس يا پول ان پس داده شود؟
الحمدلله،
کودکان نابالغ مکلف نيستند، يعني احکام عبادي از قبيل نماز و روزه و حج و ساير موارد عبادي ديگر بر آنها واجب نيست.
اما مسائل مالي قدري با مسائل عبادي متفاوت است.
مسائل مالي داخل در "اهليت وجوب" است و در اهليت وجوب حقوقي بر اشخاص وجود دارند که همگي ملزم به رعايت آن حقوق هستند. و اهليت وجوب متعلق به حيات و انسان است. يعني ماداميکه انسان و زنده است، او موظف به رعايت يکسري حقوق است و حيات هم در کودک و هم در مجنون و هم در شخص سفيه موجود است، بنابراين کودک نابالغ بايد در قبال اين حقوق جوابگو باشد که البته مسئول وي سرپرستش خواهد بود.
اهليت وجوب مربوط به يکسري حقوقات مي باشد که بر هر انسان زنده اي جداي از ضعيت عقلي و سني او اداي آنها واجب است. بر اين اساس حتي جنين داخل شکم مادر نيز در اهليت وجوب سهم دارد که البته ناقص است و فقط بايد ديگران حقوق او را رعايت کنند ولي به محض تولد هم بايد حقوق او رعايت شود و هم حقوق ديگران را رعايت کند. مثلا اگر نوزادي به شخصي ضرري وارد ساخت، ولي او موظف به جبران ضرر است زيرا بر طبق قاعده ي اهليت وجوب نوزاد هم بمانند ساير انسانهاي زنده موظف به رعايت حقوق ديگران است که البته همانطور که اشاره شد، اين سرپرست اوست که بايد ضررهاي او را جبران سازد. (براي توضيحات بيشتر به کتاب "الوجي في اصول الفقه" دکتر عبدالکريم زيدان مراجعه کنيد.)
پس چنانچه کودک يا شخص سفيه يا مجنون ضرري مالي به شخصي وارد سازد، بر ولي و سرپرست آن واجب است که ضرر وارده را جبران نمايد؛ چنانچه کودک يا سفيه يا مجنون خود داراي اموال و دارائي باشد، سرپرست وي مي تواند از اموال او خسارتش را جبران نمايد در غير اينصورت بايد سرپرست خود آنرا جبران کند.
يا هرگاه کودک به سن تکليف رسيد يا سفيه يا مجنون بهبود يافت، خود بايد ضرر وارده را جبران کند.
بر اين اساس اگر کودکي در قبل از بلوغ مرتکب سرقت شده باشد که بواسطه ي آن ضرري را به فرد مسلماني وارد ساخته باشد، اگر ولي يا سرپرستش آنرا جبران نکرده بود بايد خود آنرا جبران يا طلب حلاليت کند.
والله اعلم
وصلي الله وسلم علي محمد وعلى آله وأصحابه والتابعين لهم بإحسان إلى يوم الدين
سايت جامع فتاواي اهل سنت و جماعت
IslamPP.Com
| 
