::ISLAMPP.COM::     دانلود کل سایت بصورت آفلاین! کلیک کنید     ::ISLAMPP.COM::     @ توجه توجه @ به سؤالات تکراری پاسخ داده نخواهد شد، پس لطفا قبل از ارسال سوال، در سایت جستجو کنید@

 اخبار جديد

صفحه أصلى

فتاواى متن

فتاواى صوتى

فتاواى تصويرى

گروهبندى فتاوى

كتابخانه فتاوى

جديدترين فتاوى

دانلود کتاب

اصول و تعبير خواب

فرستادن سؤال

جستجو در سايت

پيشنهادات و انتقادات

ارتباط با ما

درباره ما

آمار سايت

1528968 تعداد بازديد سايت

29705 تعداد كل فتاوى

9091 تعداد فتاواى متن

11381 تعداد فتاواى صوتى

9233 تعداد فتاواى تصويرى

143001171 تعداد كل فتاواى خوانده وشنيده شده

3657 تعداد كل فتاواى ارسال شده

 

نمايش فتاوى

 

فتاوى -->> -->>  فتواى انتخاب شده

چرا پیامبر و اصحاب مسجد ضرار را سوزاندند؟
شماره فتوى 7514

تعداد بازديد 4842

فرستادن به دوست 

 چاپ كردن

تاريخ اضافه 2012-09-16

 

چرا پیامبر و اصحاب  مسجد ضرار را سوزاندند؟


الحمدلله،

چون مسجد ضرار بر اساس نفاق و اختلاف بنا شده بود نه بر اساس تقوا و ایمان؛ کسانی که مسجد ضرار را بنا کردند گروهی از منافقین بودند که خواستند با ساختن آن مسجد از آمدن به میان مسلمین و جماعت نمازگزاران در مسجد النبی تخلف ورزند، و میان صفوف مسلمین تفرقه راه بیاندازند. برای همین الله متعال آنها را رسوا نمود و پیامبرش را مأمور تخریب آن مسجد کرد.

علامه عبدالرحمن سعدی در تفسیر 107 سوره توبه می نویسد: « مردمانی از منافقان قبا مسجدی در کنار مسجد قبا ساختند و منظورشان از ساختن آن زیان وارد کردن به مومنان و اختلاف انداختن میان آنان بود، و آنرا پناهگاه و سنگری برای کسانی قرار دادند که امیدوار بودند روزی با پیامبر خدا خواهند جنگید. و منظورشان این بودکه اگر نیازی به پناهگاری داشتند از این مسجد استفاده کنند. پس خداوند رسوایشان ساخت و راز آنها را آشکار کرد».

این‌ گروه‌ که مسجدی برای خود ساختن منافقانی‌ بودند که‌ به‌ رهبری‌ شخصی‌ به‌نام‌ ابوعامر راهب‌، در جوار مسجد قبا آنرا‌ بنا کردند که‌ به‌نام‌ «مسجد ضرار» لقب‌ گرفت‌.

ضرار: یعنی‌: به‌ قصد ضرر رساندن‌ به‌ مؤمنان‌ و آزارافگنی‌ در میانشان‌.

در سوره توبه آیه 107 می فرماید: « وَالَّذِینَ اتَّخَذُواْ مَسْجِدًا ضِرَارًا وَکُفْرًا وَتَفْرِیقًا بَیْنَ الْمُؤْمِنِینَ وَإِرْصَادًا لِّمَنْ حَارَبَ اللّهَ وَرَسُولَهُ مِن قَبْلُ وَلَیَحْلِفَنَّ إِنْ أَرَدْنَا إِلاَّ الْحُسْنَی وَاللّهُ یَشْهَدُ إِنَّهُمْ لَکَاذِبُونَ * لاَ تَقُمْ فِیهِ أَبَدًا لَّمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَی التَّقْوَی مِنْ أَوَّلِ یَوْمٍ أَحَقُّ أَن تَقُومَ فِیهِ فِیهِ رِجَالٌ یُحِبُّونَ أَن یَتَطَهَّرُواْ وَاللّهُ یُحِبُّ الْمُطَّهِّرِینَ * أَفَمَنْ أَسَّسَ بُنْیَانَهُ عَلَی تَقْوَی مِنَ اللّهِ وَرِضْوَانٍ خَیْرٌ أَم مَّنْ أَسَّسَ بُنْیَانَهُ عَلَیَ شَفَا جُرُفٍ هَارٍ فَانْهَارَ بِهِ فِی نَارِ جَهَنَّمَ وَاللّهُ لاَ یَهْدِی الْقَوْمَ الظَّالِمِینَ * لاَ یَزَالُ بُنْیَانُهُمُ الَّذِی بَنَوْاْ رِیبَةً فِی قُلُوبِهِمْ إِلاَّ أَن تَقَطَّعَ قُلُوبُهُمْ وَاللّهُ عَلِیمٌ حَکِیمٌ» (توبه 107-110).

قبل از ترجمه و تفسیر این آیه، شان نزول آنرا بیان می کنیم:

« در بیان‌ سبب‌ نزول‌ آمده‌ است‌: ابوعامر راهب‌، مردی‌ از اشراف‌ طایفه‌ خزرج ‌بود که‌ در جاهلیت‌ نصرانی‌ شده‌ بود و هجرت‌ پیامبر صلی الله علیه وسلم به‌ مدینه‌ و ظهور اسلام‌، رؤیاهای‌ شیرین‌ او را در ریاست‌ و رهبری‌ قومش‌ پریشان‌ ساخته‌ بود پس‌ به‌ جبهه‌ نفاق‌ پیوست‌ و گروهی‌ تشکیل‌ داد و به‌ آن‌ گروه‌ منافق‌ گفت‌: مسجدتان‌ را بسازید و آنچه‌ می‌توانید از نیرو و سلاح‌ آماده‌ کنید زیرا من‌ آهنگ‌ قیصر ـ شاه‌ روم‌ ـ را دارم‌ و از روم‌ چنان‌ لشکر عظیمی‌ را خواهم‌ آورد که‌ محمد و یارانش‌ را با آن‌ از مدینه‌ بیرون‌ کنم‌. و چون‌ از بنای‌ مسجد خود فارغ‌ شدند، برای‌ رسمیت ‌دادن‌ به‌آن‌، نزد پیامبر صلی الله علیه وسلم آمدند و گفتند: یا رسول‌الله! ما مسجدی‌ را برای‌ معلولان‌ و نیازمندان‌ و برای‌ شبهای‌ سرد و بارانی‌ بنا نهاده‌ایم‌ و دوست‌ داریم‌ که‌ شما تشریف ‌بیاورید و به‌ ما در آن‌ نماز اقامه‌ کنید! ایشان فرمودند: من‌ اکنون‌ عازم ‌سفر هستم‌ و اگر ان‌شاءالله از سفر بازگشتیم‌، به‌ میان‌ شما خواهیم‌ آمد و در آن‌ مسجد برای‌ شما نماز خواهیم‌ گزارد. همان‌ بود که‌ وحی‌ نازل‌ شد و پیامبر صلی الله علیه وسلم را از راز توطئه‌ و نیرنگشان‌ آگاه‌ کرد. پس‌ چون‌ از سفر بازگشتند، دو تن‌ از اصحاب‌ را فراخوانده‌ به‌ ایشان‌ فرمودند: به‌سوی‌ این‌ مسجدی‌ که‌ اهل‌ آن ‌ستمگرند، بروید و آن‌ را ویران‌ کنید و آتش‌ بزنید. آن‌ دو، شتابان‌ به‌ آن‌ مسجد رفتند و در حالی‌که‌ منافقان‌ طراح‌ آن‌ توطئه‌ در میان‌ آن‌ بودند، مسجد را آتش‌ زدند و ویران‌ کردند و سپس‌ از آنجا رفتند». "بنقل از انوار القرآن".

و اما تفسیر آیات از علامه عبدالرحمن سعدی رحمه الله : « و کسانی که برای زیان رساندن به مومنان و به مسجدشان که در آن جمع می شدند، مساجدی ساختند، « وَکُفرَاَ» و منظورشان کفر ورزی در آن بود، در حالی که دیگران منظورشان از ساختن مسجد رساندن به ایما و صداقت بود. « وَتَفْرِیقًا بَیْنَ الْمُؤْمِنِینَ» مسجد را ساختند تا مومنان دسته دسته و پراکنده شوند و اختلاف پیدا کنند. « وَإِرْصَادًا» و همچنین منظورشان کمینگاه ساختن، « لِّمَنْ حَارَبَ اللّهَ وَرَسُولَهُ مِن قَبْلُ» برای کسی بود که از پیش با خدا و پیامبرش جنگیده بود. یعنی این مسجد را برای کمک کردن به کسانی ساختند که با خدا و پیامبر می جنگیدند، و پیشتر نیز جنگیده و دشمن سرسخت بودند مانند ابوعامر راهب که فردی از اهل مدینه بود و هنگامی که پیامبر (صلی الله علیه وسلم) به  مدینه هجرت نمود به وی کفر ورزید. او در جاهلیت وانمود می کرد که اهل عبادت است . پس به سوی مشرکین رفت تا از آنان برای جنگیدن  با پیامبر کمک بگیرد. و چون نزد مشرکین به خواسته اش دست نیافت به سوی قیصر رفت به گمان اینکه او را یاری کند. و این ملعون در راهی که به سوی قیصر می رفت هلاک شد در حالیکه با منافقان پیمان کمک و یاری بسته بود.

و مسجد ضرارا به این هدف بنا کردند، و خداوند وحی نازل نمود که آنها برای این هدف مسجد را ساخته اند. بنابراین پیامبر کسانی راکه سوی مسجد فرستاد تا آن را منهدم نمایند و بسوزانند. و آن مسجد منهدم و سوزانده شد و بعد از آن به زباله دانی تبدیل گردید. خداوند متعال بعد از اینکه اهداف و مقاصد فاسدشان را درباره ساختن مسجد بیان نمود، فرمود: « وَلَیَحْلِفَنَّ إِنْ أَرَدْنَا» و سوگند می خورند که در ساختن این مسجد منظوری « إِلاَّ الْحُسْنَی» جز نیکی  کردن به ضعیف و ناتوان و نابینا نداشته ایم. « وَاللّهُ یَشْهَدُ إِنَّهُمْ لَکَاذِبُونَ» و خداوند گواهی می دهد که آنان دروغگو هستند، پس گواهی دادن خدا بر آنها از سوگند خوردنشان راست تر است. « لاَ تَقُمْ فِیهِ أَبَدًا» هرگز در آن مسجد که به منظور زیان رساندن به مومنان ساخته شده است نمازمگزار و خداوند تو را از آن بی نیاز می نماید، و تو ناچار به نمازگزاردن در آن نیستی. « لَّمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَی التَّقْوَی مِنْ أَوَّلِ یَوْمٍ» مسجدی که از روز نخست که اسلام وارد قبا گردید و بر تقوا بنیان نهاده شد، و آن مسجد قبا است که بر پایه اخلاص دین و عبادت برای خدا و به منظور ذکر او و اقامه شعایر دینش بنیان نهاده شده است. و مسجد قبا در  این زمینه از قدمت و اصالت زیادی برخوردار است. و این مسجد شریف« أَحَقُّ أَن تَقُومَ فِیهِ» سزاوارتر است که در آن بایستی، و خدا را در آن عبادت کنی، و به ذکر خدا بپردازی. پس این مسجد با شرافت است و اهالی آن شریف اند، بنابراین خداوند آنها را ستایش نمود و فرمود:« فِیهِ رِجَالٌ یُحِبُّونَ أَن یَتَطَهَّرُواْ» در آن مردانی هستند که دوست دارند خود را از گناهان پاک نمایند و از چرک ها و پلیدی ها و آلودگی ها پاکیزه بدارند.

 مشخص است که هرکس چیزی را دوست داشته باشد باید برای آن تلاش نماید و در راستای آن حرکت کند. و آنها چون پاکیزه بودن را دوست داشتند برای پاک کردن خود از گناهان و آلودگی ها و از مبطلات وضو و غسل تلاش می نمودند. بنابراین آنها از پیشگامان در اسلام بودند و نماز را برپا می داشتند و همواره همراه پیامبر جهاد می کردند و در اقامه شرایع دین جدی بودند، و از مخالفت ورزیدن با خدا و پیامبر(صلی الله علیه وسلم) پرهیز می کردند. و پیامبر (صلی الله علیه وسلم) بعد از اینکه این آیه نازل شد از آنان پرسید که چرا پاکیزگی شما مورد ستایش واقع شده است؟ پس به پیامبر خبر دادند که آنها بعد از استنجا با سنگ خودشان را با آب تمیز می کنند، و خداوند آنها را برکارشان ستود.

« وَاللّهُ یُحِبُّ الْمُطَّهِّرِینَ »و خداوند پاکیزگان را دوست می دارد؛ کسانی که طهارت و پاکی معنوی دارند از قبیل پرهیز کردن از شرک و اخلاق بد، نیز طهارت حسی دارند مانند دور کردن آلودگی ها و رفع مبطلات وضو و غسل. سپس برتری مساجد را برحسب مقاصد اهل آن و همسویی آن با رضای خدا بیان کرد و فرمود: « أَفَمَنْ أَسَّسَ بُنْیَانَهُ عَلَی تَقْوَی مِنَ اللّهِ» آیا کسی که شالوده مسجد را بر تقوای خدا و خشنودی او بنا نهاده است. یعنی بر اساس نیتی صالح و مخلصانه آن را بنا نهاده است، « وَرِضْوَانٍ» و بر پایه خشنودی خدا آن را بنا کرده است، به این صورت که آن را موافقِ دستور خدا بنا نموده، پس هم در کارش اخلاص داشته است و هم در انجام کار از دستور خدا پیروی نموده است.

« خَیْرٌ أَم مَّنْ أَسَّسَ بُنْیَانَهُ عَلَیَ شَفَا جُرُفٍ هَارٍ فَانْهَارَ بِهِ فِی نَارِ جَهَنَّمَ وَاللّهُ لاَ یَهْدِی الْقَوْمَ الظَّالِمِینَ » آیا چنین کسی بهتر است یا کسی که شالوده آن را بر لبه پرتگاهِ فرو ریخته ای بنیاد نهاده و با آن به آتش جهنم در می افتد؟! و خداوند گروه ستمگران را به سوی مصالح و منافع دینی و دنیوی شان هدایت نمی کند. « لاَ یَزَالُ بُنْیَانُهُمُ الَّذِی بَنَوْاْ رِیبَةً فِی قُلُوبِهِمْ» ساختمانی را که بنیان نهاده اند همواره در دلهایشان شک و تردید ایجاد می کند.

« إِلاَّ أَن تَقَطَّعَ قُلُوبُهُمْ» مگر آنکه دلهایشان پاره پاره بگردد، به این صورت که بسیار پشیمان شوند و به سوی پروردگارشان باز گردند و توبه نمایند و بسیار از او بترسند. پس با این چیزها خداوند آنان را می بخشد، وگرنه بنایی که ساخته اند بر شک و تردید و نفاقشان می افزاید. « وَاللَّهَ عَلیمُ» و خداوند به همه چیز به ظاهر و باطن و پوشیده و آشکار و آنچه بندگان پنهان می دارند و آنچه آشکار می کنند آگاه و داناست.

« حَکیمُ» و با حکمت است و کاری را انجام نمی دهد و چیزی را نمی آفریند، و امر نمی کند و نهی نمی نماید مگر اینکه حکمت مقتضی آن باشد و بدان امر کند.

در این آیات فواید و مسایل زیادی نهفته است که به آنها اشاره می کنیم:

1- ساختن مسجدی که هدف از آن زیان رساندن به مسجدی دیگر باشد که در نزدیک آن است حرام می باشد، و منهدم کردن مسجدی که به قصد زیان رساندن ساخته شده، و اهداف سازندگانش نیز معلوم است، واجب می باشد.

2- کار گرچه درست و خوب باشد اما نیت، آن را دگرگون می نماید، و آن کار خوب را به کار ممنوع و حرام تبدیل می گرداند. همانطور که نیت سازندگان مسجد ضرار عمل آنها را تبدیل به چیزی کرد که خواندید.

3- هر حالتی که به سبب آن اختلاف و تفرقه میان مومنان به وجود آید گناه است و باید آن را ترک کرد و از بین برد .و کاری که به وسیله آن مومنان متحد و یکپارچه شوند باید آن را انجام و به آن دستور داد و دیگران را برای انجام آن تشویق نمود. زیرا خداوند علت ساختن مسجد  ضرار را تفرقه افکنی در میان مسلمانان و اشاعه کفر، و جنگ با خدا و پیامبر بیان کرد. به همین جهت از آن بازداشته شدند.

4- از نماز خواندن در جاههایی که گناه انجام می گیرد نهی شده است و باید از آن دور شد.

5- گناه در مکانها اثر می گذارد، همانطور که گناه و نافرمانی منافقان در مسجد ضرار اثر گذاشت و از نمازگزاردن در آن نهی شد. و همچنین اطاعت در مکان ها اثر می گذارد، همانطور که در مسجد قبا اثر گذاشت تا جایی که خداوند در مورد آن فرمود:« لَّمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَی التَّقْوَی مِنْ أَوَّلِ یَوْمٍ أَحَقُّ أَن تَقُومَ فِیهِ» مسجدی که از روز نخست بر تقوا بنیان نهاده شده است سزاوارتر است که در آن بایستی و نماز بگزاری.

بنابراین مسجد قبا فضیلتی دارد که دیگر مساجد ندارند تا جایی که پیامبر (ص) هر شنبه به آنجا می رفت و در آن نماز می خواند و نماز خواندن در آن را تشویق کرده است.

6- از عللی که در این آیات بیان شده اند چهار قاعده مهم استنباط می گردد که عبارتند از هر عملی که موجب زیان رساندن به مسلمانی باشد، یا در آن نافرمانی خدا انجام بگیرد زیرا معاصی جزوِ فروع کفر هستند، یا موجب اختلاف و پراکندگی مسلمین شود، یا در عمل معاونت و مساعدت کسی باشد که با خدا و رسولش دشمنی می کند، و این کار ممنوع و حرام است. و عکس این قضیه نیز صادق است. یعنی چنانچه در کاری مساعدت و معاونت خدا و رسولش وجود داشته باشد آن کار جایز و روا می باشد.

7- چنانچه مسجد قبا بر پایه ی تقوا بنا نهاده شده باشد، مسجدالنبی(ع) که پیامبر با دستان مبارک خود آن را ساخته و خداوند آن را برای وی انتخاب نموده است به طریق اولی براساس تقوا بنا نهاده شده است.

8- عملی که براساس اخلاص و پیروی از کتاب و سنت انجام شود براساس تقوا بنا  نهاده شده است و صاحبش را به باغهای جاودان بهشت می رساند. و عملی که بر نیت پلید و براساس بدعت و گمراهی بنا نهاده شده باشد عملی است که شالوده آن بر لبه پرتگاه فروریخته ای قرار دارد که  انجام دهنده آن به عمق جهنم سقوط می نماید و خداوند گروه ستمکاران را هدایت نمی کند».

 

والله اعلم

وصلی الله وسلم علی محمد وعلی آله وأصحابه والتابعین لهم بإحسان إلی یوم الدین

سایت جامع فتاوای اهل سنت و جماعت

IslamPP.Com