::ISLAMPP.COM::     دانلود کل سایت بصورت آفلاین! کلیک کنید     ::ISLAMPP.COM::     @ توجه توجه @ به سؤالات تکراری پاسخ داده نخواهد شد، پس لطفا قبل از ارسال سوال، در سایت جستجو کنید@

 اخبار جديد

صفحه أصلى

فتاواى متن

فتاواى صوتى

فتاواى تصويرى

گروهبندى فتاوى

كتابخانه فتاوى

جديدترين فتاوى

دانلود کتاب

اصول و تعبير خواب

فرستادن سؤال

جستجو در سايت

پيشنهادات و انتقادات

ارتباط با ما

درباره ما

آمار سايت

1448703 تعداد بازديد سايت

29705 تعداد كل فتاوى

9091 تعداد فتاواى متن

11381 تعداد فتاواى صوتى

9233 تعداد فتاواى تصويرى

74265206 تعداد كل فتاواى خوانده وشنيده شده

2835 تعداد كل فتاواى ارسال شده

 

نمايش فتاوى

 

فتاوى -->> -->>  فتواى انتخاب شده

حکم نماز خواندن در : زباله دانی، کشتارگاه، قبرستان، بر راه عبور و مرور، حمام
شماره فتوى 7517

تعداد بازديد 5216

فرستادن به دوست 

 چاپ كردن

تاريخ اضافه 2012-09-20

 

آیا نماز خواندن پشت بام خدا (کعبه) از مکروهات است یا جایز؟. چون ظاهرا احادیث مربوط به آن ضعیف است. همچنین خواندن در کلیسا و معبد و حمام (دستشویی) و زباله دانی و جلوی راه چطور؟ چون احادیث مربوط به آن ضعیف است و اگر از مکروهات است به کدام دلیل؟؟


الحمدلله،

درباره خواندن نماز در معابد و کلیسا به فتوای (7186) مراجعه کنید.

اما حدیثی که سوال کننده به آن اشاره کرده، روایتی از ابن عمر رضی الله عنه است که گفت: «أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ نَهَی أَنْ یُصَلَّی فِی سَبْعَةِ مَوَاطِنَ : فِی الْمَزْبَلَةِ، وَالْمَجْزَرَةِ، وَالْمَقْبَرَةِ، وَقَارِعَةِ الطَّرِیقِ، وَفِی الْحَمَّامِ، وَفِی مَعَاطِنِ الْإِبِلِ، وَفَوْقَ ظَهْرِ بَیْتِ اللَّهِ». ترمذی (346) وابن ماجة (746).

یعنی: «رسول خدا صلی الله علیه وسلم از نماز خواندن در هفت مکان نهی فرمودند: در زباله دانی، و کشتارگاه، و قبرستان، و بر سر راه مردم، و در حمام، و در استراحتگاه شتران، و بر پشت بام کعبه».

ولی این حدیث ضعیف است، چنانکه خود ترمذی در ادامه گفته: «اسناد حدیث ابن عمر قوی نیست». همچنین ابوحاتم رازی در "العلل" (1/148)، و ابن جوزی در "العلل المتناهیة" (1/399)، وبوصیری در "مصباح الزجاجة" (1/95)، وحافظ ابن حجر در "التلخیص" (1/531-532) ، و علامه ألبانی در "الإرواء" (1/318) همه حدیث مذکور را ضعیف دانسته اند.

 این حدیث نماز خواندن در هفت مکان را نهی کرده است:

1- زباله دانی

2- کشتارگاه و محل ذبح شتر و گاو و گوسفند

3- قبرستان

4- بر سر راه عبور و مرور

5- حمام

6- استراحتگاه شتران

7- پشت بام کعبه

اما از آنجائیکه حدیث مذکور ضعیف است، لذا نمی توان برای نهی از نماز خواندن در یک مکانها به آن حدیث استناد کرد، ولی بعضی از این مکانها توسط احادیث صحیح دیگری ثابت شده اند، مثلا نماز خواندن در قبرستان و حمام: ابو سعید خدری رضی الله عنه می گوید: «قال رسول الله صلی الله علیه وسلم الارض کلها مسجد الا المقبرة و الحمام». أبو داود (492) و ترمذی (317) وابن ماجة (745).

یعنی: تمام زمین مسجد است، و نماز خواندن روی آن جایز می باشد، جز قبرستان و حمام.

البانی در "الإرواء" (1/320) آنرا صحیح می داند.

علامه البانی در کتاب الجنایز می گوید: « ..اکثر علما مانند ابن تیمیه ، ابن حزم و شوکانی به حرمت نماز در قبرستان معتقد هستند و امام احمد در این باره می گوید: هر کس در قبرستان و یا بسوی قبری نماز بخواند، نمازش را اعاده بکند. ابن حزم می گوید: ابوحنیفه، اوزاعی و سفیان نماز خواندن در قبرستان را مکروه می دانند و از امام مالک نقل است که ایشان نماز خواندن در قبرستان و بسوی قبر را جائز می دانند و دلیل این امر را خواندن نماز جنازه توسط رسول الله صلی الله علیه وسلم بر قبر زن مسکینی که شب هنگام دفن شده بود، می دانند... و اکثر علما علت ممنوعیت خواندن نماز در میان قبرستان و در کنار آن را سد ذریعه دانسته اند تا منجر به شرک نشود و یا حداقل مشابهت با بت پرستان و مشرکین بویژه با یهود و نصارا نباشد که قبرهای پیامبران خود را مسجد قرار دادند و در اطراف آن نماز خواندند».

ضمنا نماز خواندن رو به قبر نیز جایز نیست، به علت حدیث پیامبر صلی الله علیه وسلم که می فرماید: «لا تصلوا الی القبور». (رو به قبر ها نماز نخوانید).

علامه البانی در "کتاب الجنایز" پس از ذکر این حدیث می گوید: «از ظاهر نهی چنین فهمیده می شود که : ‌رو به سوی قبور نماز خواندن، حرام است. امام نووی این قول را ترجیح می دهد و مناوی در شرح این حدیث در «فیض القدیر» می گوید: رو به قبور نمودن و نماز بمعنی تعظیم فوق العاده قبوراست که اینگونه تعظیم فقط شایسته خدا است... شیخ علی قاری در «المرقاه» (2/372) پیرامون شرح این حدیث می گوید: اگر این عمل برای تعظیم قبر و صاحب قبر باشد، عمل کفار محسوب می شود و تشبه به کفار مکروه تحریمی است. جنازه نیز هنگامی که روی زمین گذاشته شد، همین حکم را دارد ».

جمهور علما نماز خواندن در قبرستان را جایز نمی دانند، و بعضی از علما تنها خواندن نماز جنازه – که بدون رکوع و سجود است – را جایز می دانند، بخاطر روایتی از بخاری و مسلم که در آن پیامبر صلی الله علیه وسلم بعد از دفن زنی که مسجد النبی را نظافت می نمود، نماز خواندند. بخاری (460) ومسلم (956) .

درباره علت نهی نماز در حمام نیز گفتند: چون آنجا ماوی و محل استراحت اجنه و شیاطین است، و محل کشف عورت است. و اگر نماز خواندن در حمام ممنوع باشد، قطعا نماز خواندن در محل قضای حاجب به طریق اولی ممنوع است، و اگر دراین باره نهی مشخصی از پیامبر صلی الله علیه وسلم وارد نشده، چون هر انسان عاقلی که بشنود پیامبر صلی الله علیه وسلم نماز در حمام را نهی کرده بوضوح درمی یابد که نماز در محل قضای حاجت نیز ممنوع است. و لذا شیخ الاسلام ابن تیمیه رحمه الله می فرماید: «نص خاصی در نهی نماز در محل قضای حاجت وارد نشده، زیرا دانستن آن نزد مسلمین کاملا ظاهر است و نیازی به دلیل نیست»."مجموع الفتاوی" (25/240).

 

و نیز درباره استراحتگاه شتر که از براء بن عازب رضی الله عنه روایت است: از پیامبر صلی الله علیه وسلم درباره نماز خواندن در استراحتگاه شتران سوال کردند، فرمود : «لاتصلوا فی مبارک الإبل فإنها من الشیاطین». صحیح ابن ماجه (7351).

یعنی: «در استراحتگاه شتران نماز نخوانید چون از شیاطین است».

علاوه بر آن؛ نماز خواندن در مکان استراحت شتران باعث تشویش نمازگزاز و کاستن از خشوع وی می گردد، زیرا ممکن است از اذیت آنها بهراسد.

 

اما حکم نماز خواندن در چهار مکان دیگر – مذکور در حدیث ابن عمر – نیاز به توضیحات دارند:

1- نماز در زباله دانی :

معمولا زباله دانی آلوده به نجاسات است، و از آنجائیکه هر مکانی که نجس و ناپاک باشد – مانند دستشویی – نماز خواندن در آن جایز و صحیح نیست، لذا اگر زباله دانی آلوده به نجاست باشد، نماز خواندن در آنجا جایز و صحیح نیست، زیرا پاکی مکان نمازگزار جزو شروط صحت نماز است، دلیل شرط پاک بودن مکان، فرموده پیامبر صلی الله علیه وسلم به اصحابش هنگام ادرار کردن بادیه‌نشینی در مسجد است که فرمود : «أریقوا علی بوله سجلا من ماء» متفق علیه

یعنی: «بر ادرارش سطلی آب بریزید».

و اگر بالفرض آلوده به نجاست نباشد، باز شایسته نیست در محلی که ناپاک و کثیف و چرکی است روبروی الله متعال ایستاد و نماز خواند.

 

2- کشتارگاه :

نماز خواندن در محل ذبح حیوانات اگر آلوده به چرک و نجاسات – مانند خون و دیگر پلیدیها – باشد، جایز نیست، زیرا پاک بودن از نجاسات شرط صحت نماز است،  اما اگر مکان کشتار پاک باشد، خواندن نماز در آنجا صحیح و جایز است.

 

3- بر سر راه عبور و مرور:

نماز خواندن در کنار جاده و یا در راهی که مورد استفاده قرار نمی گیرد – یا بندرت افرادی از آنجا عبور کنند- جایز است.

اما مکانی که مردم آنجا را نشان کردند و از آن عبور و مرور می کنند، جایز نیست نماز خواند، زیرا نماز خواندن در این مکان موجب تنگی راه بر مردم و منع عبور و مرور آنها می شود، علاوه بر آن منجر می گردد که شخص نمازگزار به تشویش افتد و خشوع نمازش حاصل نشود که در نهایت به کاستن اجر و ثواب نمازش منجر می گردد. البته اگر خطری نمازگزار را تهدید کند، نماز خواندن در چنین مکانی بر وی حرام است. استثنایی که هست: نماز خواندن در هنگام ازدحام مسجد در وقت نماز جمعه یا نماز عید در بیرون مسجد است، حتی اگر مردم مجبور شوند بر روی خیابان و مسیر عبور نماز بگذارند.

 

4- پشت بام کعبه :

علماء درباره صحت نماز بر پشت بام کعبه اختلاف نظر دارند؛ بعضی از علما آنرا صحیح نمی دانند، زیرا کسی که بر بالای بام کعبه باشد شرط استقبال قبله را مراعات نکرده، و قسمتی از کعبه پشت سرش قرار می گیرد، و در واقع او بر کعبه نماز می خواند نه رو به آن!

بعضی دیگر از فقهاء (مانند شافعی و ابوحنیفه) به قیاس صحت نماز داخل کعبه آنرا جایز می دانند، زیرا در حدیث صحیح وارد شده که پیامبر صلی الله علیه وسلم در روز فتح مکه پس از داخل شدن به کعبه در آنجا نماز خواندند.

اما جدا از اینکه نماز خواندن پشت بام کعبه صحیح است یا خیر، مهم آنست که امروزه چنین چیزی میسر نیست!

 

والله اعلم

وصلی الله وسلم علی محمد وعلی آله وأصحابه والتابعین لهم بإحسان إلی یوم الدین

سایت جامع فتاوای اهل سنت و جماعت

IslamPP.Com