حکم استفاده از سرکه ای که از شراب بوجود آمده باشد
 

حکم استفاده از سرکه ای که از شراب بوجود آمده باشد

الحمدلله،

«اولا : اگر اصل سرکه از خمر (شراب) باشد؛ چنانچه شخص خودش سرکه را از آن خمر گرفته باشد، در آنصورت استفاده از آن سرکه جایز نیست، دلیل آن روایت مسلم و ترمذی و ابوداود است که روایت کردند : « أَنَّ أَبَا طَلْحَةَ سَأَلَ النَّبِیَّ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أَیْتَامٍ وَرِثُوا خَمْرًا قَالَ أَهْرِقْهَا قَالَ أَفَلَا أَجْعَلُهَا خَلًّا قَالَ لَا» ابوداود (3675). یعنی : «ابوطلحه از پیامبر صلی الله علیه وسلم درباره شرابی که ارث یتیمان شده سوال کرد، که در پاسخ فرمودند : آنرا دور بریز، ابوطلحه گفت : آیا آنرا به سرکه تبدیل نکنم؟ فرمود : خیر».

امام ابن قیم رحمه الله تعالی می گوید : «این حدیث بیان واضحی دارد که رسیدگی به شراب تا آنکه سرکه شود ناجایز است، و اگر راهی برای آن بود (یعنی جایز می بود) قطعا اموال یتیمان به آن سزاوارتر بود (که هدر نرود و به سرکه تبدیل شود)، زیرا واجب است اموال یتیم حفظ و نگهداری شود و حتی مورد سرمایه گذاری واقع شود (تا زیاد گردد)، و پیامبر صلی الله علیه وسلم از هدر دادن مال نهی کرده اند، و مشخص است که ریختن آن (شرابها) هدر دادن آنست، و از این می فهمیم که رسیدگی به شراب (تا آنکه سرکه شود) آنرا پاک نمی گرداند و به مال (حلال) تبدیل نمی شود، و این رأی عمر بن خطاب رضی الله عنه  مذهب شافعی و احمد بن حنبل نیز هست».

دوما : اگر شراب خودبخود به سرکه تبدیل شد، استفاده از آن جایز است، دلیل آن روایت مسلم و ترمذی و نسائی و ابن ماجه است که روایت کردند : پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود : «نِعْمَ الْإِدَامُ الْخَلُّ» مسلم (2051). یعنی : «بهترین خورش سرکه است». و عموم این حدیث بوسیله حدیث سابق تخصیص می یابد (یعنی حدیث اول مخصص حدیث دوم است)، امام مالک رحمه الله گفته : «برای مسلمانی دوست ندارم که شرابی را به ارث بگیرد و محبوس کند تا به سرکه تبدیل کند، اما اگر شراب فاسد شد و به سرکه تبدیل شد، ایرادی بر خوردن آن نمی بینم».

سوما : اگر اصل سرکه از شراب نباشد، اشکالی بر حلیت آن نیست، زیرا هر عصاره ترشی سرکه نامیده می شود» "فتاوی اللجنة الدائمة" (22/121) .

شیخ عبد العزیز بن عبد الله بن باز ... شیخ عبد الرزاق عفیفی... شیخ عبد الله بن غدیان ... شیخ عبد الله بن قعود .

 

جهت اطلاع بیشتر : در کتاب دائرة المعارف فقهی آمده : «خلافی بین فقهاء نیست که خوردن و نوشیدن سرکه جایز است، چه از انگور درست شده باشد یا غیر آن، همینطور خلافی بر جواز خوردن سرکه شراب که از آن بوجود آمده نیست یعنی شرابی که خودبخود و بدون رسیدگی به سرکه تبدیل شده باشد، به دلیل فرموده پیامبر صلی الله علیه وسلم : «بهترین خورش سرکه است»» "الموسوعة الفقهیة" (19/262).

 

والله اعلم

وصلی الله علی نبینا محمد وعلی اله وصحبه وسلم

سایت جامع فتاوای اهل سنت و جماعت

 

IslamPP.Com