نحوه سجده تلاوت و فضیلت آن
 

نحوه سجده تلاوت و فضیلت آن

الحمدلله،

 

حکم سجده تلاوت

ابن حزم در کتابش «المحلی» (10/5)، (106/5) میگوید :

سجده تلاوت در 14 ایه در قرآن بکار رفته است و سجده تلاوت فرض نیست اما دارای فضیلت است، و می‌توان آن را در نماز فرض و سنت و در غیر نماز و هنگام طلوع و غروب و زوال آفتاب و رو به قبله و غیر از قبله و با طهارت و بدون طهارت، انجام داد.

 

اما دلیل اینکه سجده تلاوت فرض نیست بلکه مستحب است، اینست که پیامبر صلی الله علیه و سلم  سوره «والنجم» را خواند و به سجده رفت، در حالیکه زید بن ثابت «والنجم» را بر پیامبر صلی الله علیه و سلم  خواند و (پیامبر) به سجده نرفت تا نشان دهد که سجده نبردن هم جایز است.

 

و همچنین در یکی از خطبه های جمعه، عمر ابن الخطاب سوره النحل که شامل سجده تلاوت میباشد را خواند و هنگام مرور از سجده تلاوت سجده کرد و در جمعه آینده همان سوره را تلاوت کرد و سجده نکرد و سپس به مردم گفت: میخواستم که به شما بفهمانم که سجده تلاوت سنت است و فرض نیست.

 

و از آنجاییکه این سجده، نماز بحساب نمی‌آید پیامبر صلی الله علیه و سلم بدون وضو و بدون رو کردن به قبله هر طوری که ممکن بود آن را بجای می‌آورد، پیامبر صلی الله علیه و سلم فرمود : "صلاة اللیل و النهار مثنی مثنی" «نماز (سنت) شب و روز دو رکعت دو رکعت است» پس آنچه که کمتر از دورکعت باشد، نماز نیست مگر اینکه دلیل قاطعی درباره آن بیاید که ثابت کند نماز است مانند طواف و وتر و نماز جنازه، و این در حالی است که هیچ نصی مبنی بر اینکه سجده تلاوت نماز باشد وجود ندارد.

 

فضیلت سجده تلاوت:

از ابوهریره روایت است که پیامبر صلی الله علیه و سلم فرمود : "إذا قرأ ابن آدم السجدة فسجد اعتزل الشیطان یبکی یقول : یا ویله، أمر بالسجود فسجد فله الجنة و أمرت بالسجود فعصیت فلی النار" «وقتی انسان آیه سجده را می‌خواند و سجده را بجای می‌آورد» شیطان به گوشه‌ای می‌رود و گریه می‌کند و می‌گوید : وای بر من، انسان مأمور به سجده گردید، و به سجده رفت پس بهشت برای او است، و من مأمور به سجده شدم اما سرپیچی کردم پس جهنم برای من است».

 

آنچه در سجده تلاوت، خوانده می‌شود:

از عایشه رضی الله عنه روایت است : پیامبر صلی الله علیه و سلم شبانه در سجده‌های تلاوت بارها این دعا را تکرار می‌کرد : «سجد وجهی للذی خلقه و شق سمعه و بصره بحوله و قوته» «سجده برد صورت من برای ذاتی که آن را خلق کرد و با توان و قدرت خود حس شنوایی و بینایی را به او داد».

 

از علی روایت است : وقتی پیامبر صلی الله علیه و سلم به سجده می‌رفت می‌فرمود : "اللهم لک سجدت، و بک آمنت، و لک أسلمت، أنت ربی، سجد وجهی للذی شق سمعه و بصره تبارک الله أحسن الخالقین" «خداوندا! برای تو سجده بردم، به تو ایمان آوردم و تسلیم تو شدم، تو پروردگار من هستی، سجده برد صورتم برای آنکه شنوایی و بینایی به او بخشیده، خداوند خیر و برکتش چه فراوان است و نیکوترین آفرینندگان است».

 

از ابن عباس روایت است : نزد پیامبر صلی الله علیه و سلم بودم، که مردی آمد و گفت : دیشب در خواب دیدم که پای درختی نماز می‌خواندم، (آیه) سجده را خوانده و سجده بردم، درخت با سجده‌ام سجده کرد، شنیدم که درخت می‌گفت : (اللهم احطط عنی بها وزرا، و اکتب لی بها أجرا، واجعلها لی عندک ذخرا) «خداوندا! به خاطر این سجده گناهم را پاک کن و به خاطر آن اجر و پاداشی را برایم بنویس، و آنرا نزد خود برای من ذخیره گردان».

 

ابن عباس گوید : (فرأیت النبی صلی الله علیه و سلم قرأ السجدة، فسجد، فسمعته یقول فی سجوده مثل الذی أخبره الرجل عن قول الشجرة). «پیامبر صلی الله علیه و سلم را دیدم که (آیه سجده) را خواند و به سجده رفت، و شنیدم که در سجده‌اش همان دعایی را که آن مرد از قول درخت نقل کرد، می‌خواند».

 

وصلی الله وسلم علی محمد و علی آله و اتباعه الی یوم الدین

سایت جامع فتاوای اهل سنت و جماعت

IslamPP.Com