قواعدی در اسمها و صفتهای خداوند تبارک و تعالی:
(3)
اسماء الله هم عَلَم ذات هستند و هم اوصاف
يعني به اعتبار دلالت آنها بر ذات خداوندی، اسم هستند و به اعتبار دلالت بر معاني
صفت ميباشند، پس هر اسم، صفتی را نیز برای الله تعالی اثبات می کند – البته عکس
این مطلب لزوما صحیح نیست، یعنی حتما هر صفت دربرگیرنده ی اسمی برای خداوند نیست.
مثلا (حي و عليم و قدير و سميع و بصير و رحمن و رحيم و عزيز و حكيم) همگي اسماء
خداي متعال هستند، اما می توان از آنها به ترتیب صفات (حیات، علم، قدرت، سمع و بصر
و رحمت در دنیا و قیامت و عزت و حکمت) برای الله تعالی اثبات نمود. ولی ممکن است
خداوند دارای صفتی باشد که نتوان از آن صفت، اسمی را برایش ثابت کرد.
و
اينكه گفتيم: هم اسم هستند و هم صفت، چون قرآن بر آن دلالت دارد، چنانچه
ميفرمايد:
«
وَهُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ
»(احقاف
/
8)
«و
او [خدا] آمرزنده و مهربان است».
«
وَرَبُّكَ الْغَفُورُ ذُو الرَّحْمَةِ »(كهف
/
58)
«و
پروردگار تو آمرزنده و داراي رحمت است».
آيه
دوم بر اين نكته دلالت دارد كه رحيم ( که در آیه ی اولی اسم است) كسي است كه موصوف
به رحمت ( در آیه ی دومی بصورت صفت آمده) باشد و به اجماع و اتفاق اهل لغت و عرف
عليم كسي است كه داراي علم باشد. و سميع، داراي سمع است، و بصير داراي بصر است. و
وضوح موضوع چنان است كه نيازي به دليل نيست.
بقیه ی قواعد...
