::ISLAMPP.COM::     دانلود کل سایت بصورت آفلاین! کلیک کنید     ::ISLAMPP.COM::     @ توجه توجه @ به سؤالات تکراری پاسخ داده نخواهد شد، پس لطفا قبل از ارسال سوال، در سایت جستجو کنید@

 اخبار جديد

صفحه أصلى

فتاواى متن

فتاواى صوتى

فتاواى تصويرى

گروهبندى فتاوى

كتابخانه فتاوى

جديدترين فتاوى

دانلود کتاب

اصول و تعبير خواب

فرستادن سؤال

جستجو در سايت

پيشنهادات و انتقادات

ارتباط با ما

درباره ما

آمار سايت

1518126 تعداد بازديد سايت

29705 تعداد كل فتاوى

9091 تعداد فتاواى متن

11381 تعداد فتاواى صوتى

9233 تعداد فتاواى تصويرى

142757513 تعداد كل فتاواى خوانده وشنيده شده

2842 تعداد كل فتاواى ارسال شده

 

نمايش فتاوى

 

فتاوى -->> -->>  فتواى انتخاب شده

می خواهد ربا را قیاس بر اجاره حلال کند!!
شماره فتوى 8765

تعداد بازديد 4841

فرستادن به دوست 

 چاپ كردن

تاريخ اضافه 2013-12-03

 

برادری دارم که همیشه این سوال را از من می پرسد : وقتی شما مکانی را اجاره می گیرید در واقع از ملک صاحب آن مکان منتفع می شوید و در مقابل آن پولی به او پرداخت می کنی، خوب! وقتی که مبلغ پولی را از کسی دریافت می کنی در مقابل آن، سود به او می پردازی، گویا مالش را اجاره کرده ای، پس چرا سود این پول حرام است ولی پول اجاره بهاء حرام نیست؟

وقتی من خانه ای می خرم و برای آن وامی از بانک می گیرم، بجای آنکه اجاره بهاء بدهم سود وام را به بانک می پردازم، و بعد از دوسال مالک خانه می شوم.

 

 


الحمدلله،

بدان ای برادر و خواهر مسلمان! از جمله خطرناک ترین امور بر دین مسلمان؛ قیسا فاسد و نادرست است، و اینکه بین دو شیء مختلف را که شرع بین آنها فرق قائل شده را مشابهت ایجاد کنید.

امام ابن قیم رحمه الله می فرماید : «هر بدعت و گفتار فاسدی که در ادیان پیامبران ایجاد شده بر اثر قیاس فاسد و نادرست است .. و اولین گناهی که با آن از خداوند سرپیچی شد بخاطر همین قیاس فاسد بود [منظور قیاس ابلیس بود که خود را با آدم قیاس کرد و گفت : «أَنَا خَیْرٌ مِنْهُ خَلَقْتَنِی مِنْ نَارٍ وَخَلَقْتَهُ مِنْ طِینٍ» (اعراف 12). «من از او بهترم؛ مرا از آتش آفریده‏ای و او را از گِل!»] .. پس اصل و اساس شر دنیا و آخرت همگی از این قیاس فاسد است» "إعلام الموقعین" (2 /27).

و شیخ الاسلام ابن تیمیه می فرماید : «هیچ دو شیئی نیست مگر آنکه در یک چیز با هم جمع می شوند و در یک چیز از هم جدا هستند، از یک وجه بین آن دو شباهت هست و از یک وجه افتراق، برای همین، گمراهی بنی آدم (غالبا) بخاطر تشابه، و قیاس فاسد و غیرمنضبط است، همانطور که امام احمد فرمود : بیشتر آنچه که مردم در آن دچار اشتباه می شوند از جهت تأویل و قیاس است» "مجموع الفتاوی" (3/63).

و اما قیاس سود ربوی بر اجاره و اجاره بهاء یکی از همین قیاس های فاسد است که ممکن است انسان را به خطا و اشتباه بکشاند، و این شبیه قیاس اهل جاهلیت است که ربا را بر داد و ستد (بیع) قیاس می کردند و می گفتند : ربا نیز مثل داد و ستد است، چنانکه الله متعال اینگونه از آنها خبر می دهد : «الَّذِینَ یَأْکُلُونَ الرِّبَا لَا یَقُومُونَ إِلَّا کَمَا یَقُومُ الَّذِی یَتَخَبَّطُهُ الشَّیْطَانُ مِنَ الْمَسِّ ذَلِکَ بِأَنَّهُمْ قَالُوا إِنَّمَا الْبَیْعُ مِثْلُ الرِّبَا وَأَحَلَّ اللَّهُ الْبَیْعَ وَحَرَّمَ الرِّبَا» (بقره 275).

یعنی : «کسانی که ربا می‏خورند، (در قیامت) برنمی‏خیزند مگر مانند کسی که بر اثر تماسّ شیطان، دیوانه شده (و نمی‏تواند تعادل خود را حفظ کند؛ گاهی زمین می‏خورد، گاهی بپا می‏خیزد) این، به خاطر آن است که گفتند: «بیع و داد و ستد هم مانند ربا است (و تفاوتی میان آن دو نیست)» در حالی که خدا بیع را حلال، و ربا را حرام کرده است».

اجاره هم نوعی از بیع و معامله است، و عقد بیع بر اعیان و ذات اشیاء‌ است، و اجاره بر چیزهای دارای نفع است.

وانگهی؛ با وجود این آیه صریح و قطعی (وَأَحَلَّ اللَّهُ الْبَیْعَ وَحَرَّمَ الرِّبَا : خدا بیع را حلال، و ربا را حرام کرده است) چگونه یک مسلمان می تواند به خود اجازه دهد که همان احتجاج باطل مشرکین بر خدا را بیاورد؟! و گفتار و پندار مشرکین را درست بداند و کلام رب العالمین را باطل! و چگونه است که خدا صراحتا می فرماید : (وَحَرَّمَ الرِّبَا : ربا حرام است) اما او بگوید که ربا قیاس بر اجاره حلال است؟!

این سخن تنها یک اشتباه استدلالی نیست، بلکه موجب صدمه وارد کردن بر اصل ایمان خواهد شد، و برای همین الله متعال به کسانی که بعد از اعلام حرام شدن ربا همچنان تعاملات ربوی می کنند اینگونه هشدار می دهد : « فَمَن جَاءهُ مَوْعِظَةٌ مِّن رَّبِّهِ فَانتَهَیَ فَلَهُ مَا سَلَفَ وَأَمْرُهُ إِلَی اللّهِ وَمَنْ عَادَ فَأُوْلَئِکَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِیهَا خَالِدُونَ » (ادامه بقره 275).

یعنی : « اگر کسی اندرز الهی به او رسد، و (از رباخواری) خودداری کند، سودهایی که در سابق [قبل از نزول حکم تحریم‏] به دست آورده، مال اوست؛ و کار او به خدا واگذار می‏شود؛ امّا کسانی که بازگردند (و بار دیگر مرتکب این گناه شوند)، اهل آتشند؛ و همیشه در آن می‏مانند».

و اینگونه قیاسهای فاسد و باطل نیازی به پاسخ دادن ندارند، چرا که تحریم ربا واضح تر از آنست که کسی بخواهد با این نوع اعتراض تحریم آنرا مورد تردید قرار دهد.

با وجود آن؛ تفاوتهای زیادی بین اجاره و ربا هست که در اینجا بیان می کنیم تا فاسد بودن این قیاس آشکارتر گردد :

وقتی مالک خانه خود را به مستاجر می دهد، او آنرا در مقابل اجرت به وی می دهد، لذا حق اوست که هرگاه مدت زمان اجاره به اتمام رسید اجرت آنرا در طی این مدت از مستاجر مطالبه نماید، اما در قرض (وام)؛ قرض دهنده بخاطر کسب ثواب آخرت به او قرض (وام) می دهد، و سپس فقط مثل آنچه به وی قرض داده را پس می گیرد بدون زیادت، و اگر از او زیادت بخواهد در آنصورت دیگر قرض (وام) شرعی نخواهد بود. برای همین علماء گفتند : عقد اجاره، عقد معاوضه است، بر خلاف قرض که عقد ارفاق و احسان است که هدف از آن معاوضه و سودآوری نیست، بلکه هدف از آن احسان محض است، چرا که قرض موجب فایده رساندن مسلمان به برادر مسلمانش است، و برآورده ساختن نیازهای اوست، که این موجب ثواب و اجر بزرگی نزد الله متعال می شود، می فرماید : « مَن ذَا الَّذِی یُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا فَیُضَاعِفَهُ لَهُ وَلَهُ أَجْرٌ کَرِیمٌ» (حدید 11). « کیست که به خدا وام نیکو دهد تا خداوند آن را برای او چندین برابر کند؟ و برای او پاداش پرارزشی است».

و قصد سود و بهره از قرض آنرا از هدفش بیرون می آورد، و منجر به قطع نیکوکاری و احسان مردم نسبت به همدیگر خواهد شد، و روحیه تعاون و همکاری و ترحم و نیکوکاری از جامعه خواهد رفت.

و این درحالیست که هدف از ربا و رباخواری نه بخاطر احسان و نیکوکاری و یا تقویت روحیه همیاری بین مردم، بلکه مضراتی برای جامعه بشری دارد و از اینرو در همه ادیان آسمانی حرام بوده است :

1- رباخواری موجب ایجاد دشمنی بین افراد جامعه شده و روح تعاون و همیاری را از بین می‌برد و همه ادیان آسمانی بویژه اسلام مردم را به تعاون و همیاری و ایثار دعوت می‌کنند، و از خودخواهی و خودپسندی و سودجوئی شخصی و بهره‌کشی و سواستفاده از زحمات دیگران و استثمار نمودن افراد مردم‌، برحذر داشته‌اند.

٢- ر‌باخواری موجب ایجاد یک طبقه مرفه و خوشگذرانی می‌گردد، ‌که خود به هیچ‌کاری تن نمی‌دهند و موجب تراکم و جمع شدن سرمایه و اموال در دست آن طبقه مخصوص می‌گردد، بدون اینکه زحمتی و رنجی را متحمل شده باشند. و آنان حکم ‌گیاهان هرزه و طفیلی را پیدا می‌کنندکه از رنج دیگران تغذیه و رشد می‌کنند. و اسلام‌کار و عمل را تمجید می‌کند و برای ‌کارگران احترام قایل است و بهترین و عالی‌ترین وسیله‌کسب را،‌کار می‌داند چون بیگمان‌ کار مهارت و روح معنوی را در هر فردی بالا می‌برد.

٣- رباخواری یکی از وسایل استعمارگران است و دامی است که استعمارگران بدان‌، ضعفا را شکار می‌کنند. لذا استعمارگران همیشه بدنبال تاجران وکشیشان می‌گردند و ما خود بوضوح و آشکارا آثار و نتایج ربا و ر‌باخواری را درمیهن اسلامی خویش مشاهده می‌کنیم ‌که چگونه آن را به استعمار مبتلا ساخته است‌.

٤- ‌دین اسلام انسان مومن را دعوت می‌کند به این‌که اگر کسی به دیگران وام و قرض می دهد آنرا بصورت قرض‌الحسنه بدون سود و بهره به برادرانسانی و اسلامی خویش قرض بدهد، و نیازمندی وی را برطرف سازد و بهترین پاداش آن جهانی را برآن مترتب دانسته است : « وَمَا آتَیْتُم مِّن رِّبًا لِّیَرْبُوَ فِی أَمْوَالِ النَّاسِ فَلَا یَرْبُو عِندَ اللَّهِ وَمَا آتَیْتُم مِّن زَکَاةٍ تُرِیدُونَ وَجْهَ اللَّهِ فَأُوْلَئِکَ هُمُ الْمُضْعِفُونَ» (روم ٣٩). « آنچه بعنوان ربا می‏پردازید تا در اموال مردم فزونی یابد، نزد خدا فزونی نخواهد یافت؛ و آنچه را بعنوان زکات می‏پردازید و تنها رضای خدا را می‏طلبید (مایه برکت است؛ و) کسانی که چنین می‏کنند دارای پاداش مضاعفند».

منبع : سایت (الإسلام سؤال وجواب)، و "فقه السنة" استاد سید سابق.

 

والله اعلم

وصلی الله علی نبینا محمد وعلی اله وصحبه وسلم

سایت جامع فتاوای اهل سنت و جماعت

IslamPP.Com