پسری 16 ساله به امر پدرش رانندگی می کند ولی کودکی را زیر می گیرد و می میرد
 

پسری 16 ساله به امر پدرش رانندگی می کند ولی کودکی را زیر می گیرد و می میرد

الحمدلله،

اولا : این شخص که رانندگی کرده و کودکی را زیر گرفته و منجر به فوت او شده، کودک نیست، بلکه یک انسان مکلف بالغ است، و در برابر اعمال و تصرفاتش مسئولیت کامل دارد، زیرا هرکسی که از سن 15 سالگی عبور کند بر طبق رای راجح قطعا به بلوغ رسیده است.

زیرا ابن عمررضی الله عنهما می گوید :«عُرِضْتُ عَلی النّبیِّ صلی الله علیه وآله وسلم یَوْمَ أُحُدٍ وَأَنا ابْنُ أَرْبَعَ عشرةَ سَنَةً فَلَمْ یُجِزْنی» متفق علیه . وفی روایة صحیحة للبیهقی وابن حبان : «ولم یرَنی بَلَغْتُ، وَعُرضْتُ عَلَیْه یَوْمَ الْخَنْدق وأَنا ابنُ خَمْسَ عَشرَةَ سَنَةً فأَجَازَنی ورآنی بلغتُ»

یعنی : در جنگ احد چهارده ساله بودم به خدمت رسول خدا صلی الله علیه وآله و سلم آمدم (که در جنگ شرکت کنم)، به من اجازه نداد. متفق علیه . در روایت بیهقی و ابن حبان با این لفظ آمده : « به من اجازه نداد چون مرا بالغ شده ندید، و در روز جنگ خندق پانزده ساله بودم؛ به خدمت ایشان آمدم (که در جنگ شرکت کنم) اجازه داد و مرا بالغ شده دید».

نافع می گوید : این حدیث را به خلیفه عمر بن عبد العزیز بازگو کردم، او گفت : این حد بلوغ است، و به عاملان خود نوشت‌ که ‌کسی را بجنگ نفرستند مگر اینکه به پانزده سالگی رسیده باشند و تاکسی به پانزده سالگی نرسیده باشد بوی تعرض نکنند. "فقه السنة" .

 

دوما : اما تصادفی که روی داده، بایستی بررسی شود که سبب آن چه بود و در چه شرایط و احوالی روی داده است؟ اگر راننده خودرو مرتکب تعدی شده باشد، مثلا بدون گواهی نامه رانندگی کرده باشد، یا سرعت بیش از حد مجاز داشته است، و یا سهل انگاری مرتکب شده باشد، مثلا به مسیر حرکت خود دقت و توجه نکرده باشد و مشغول چیزی بوده، یا خودرو نقص فنی داشته او در تعمیر و نگهداری آن کوتاهی کرده، و امثال این موارد که نشانگر تجاوز یا کوتاهی از جانب راننده است، در چنین احوالی راننده مرتکب قتل خطا شده و باید دیه و کفاره دهد، اگر هم مرتکب تجاوز یا کوتاهی و یا تخلف راهنمایی نشده باشد، سرعت بیش از حد نداشته است، و تقصیر از آن کودک مقتول بوده باشد، مثلا در مکانی پیاده روی کرده باشد که معمولا محل عبور و مرور مردم نیست، و یا بطور ناگهان با خودروی راننده روبرو شده باشد و راننده گریزی از برخورد با او نیافته، در چنین حالتی چیزی بر راننده نیست، نه دیه و نه کفاره .

در فتاوی هیئت دائمی افتاء آمده : «اگر راننده در راندن خود تجاوزی کرده باشد، یا سببی در حصول حادثه داشته است؛ مثلا خلافی در حرکت یا سرعت مرتکب شده و یا خواب آلود بوده باشد و امثال اینها، و یا در نگهداری خودرو و بررسی وضعیت سلامت ماشین سهل انگاری و اهمال کرده است، بر او لازمست کفاره دهد که عبارتست از : آزاد کردن برده مؤمن، اگر برده نداشت پس دو ماه متوالی و پشت سر هم روزه بگیرد؛ اما اگر هیچ سبب و نقشی در وقوع حادثه نداشته است پس چیزی هم بر او نیست» " فتاوی إسلامیة " (3/356) .

منبع : سایت (الإسلام سؤال وجواب).

 

والله اعلم

وصلی الله علی نبینا محمد وعلی اله وصحبه وسلم

سایت جامع فتاوای اهل سنت و جماعت

IslamPP.Com